Loa bị ù một bên? Cách xác định lỗi do loa, phân tần hay mạch
Loa bị ù một bên thường do một khâu của riêng kênh đó: củ loa, phân tần, dây hoặc mạch. Quy trình hoán đổi 4 bước để khoanh đúng lỗi.
Mục lục
Loa bị ù một bên là lỗi khó chịu vì dàn âm thanh vẫn kêu, chỉ là một bên ù nền hoặc ù to hơn hẳn bên còn lại. Ù một bên thường không phải do cả hệ thống hỏng mà do một khâu trong chuỗi tín hiệu của riêng kênh đó: loa, dây, phân tần hoặc mạch khuếch đại. Bài viết hướng dẫn cách khoanh vùng lỗi từng bước, không cần tháo tung cả dàn loa.
Tiếng ù là tiếng nền trầm đều, khác với tiếng rè (vỡ tiếng theo nhạc) và tiếng xì (tiếng cao rít nhẹ). Ù một bên nghĩa là chỉ một kênh loa phát ra tiếng ù, kênh còn lại vẫn sạch. Cách chẩn đoán nhanh nhất là hoán đổi: đổi vị trí hai loa, đổi dây, đổi kênh amply, và quan sát xem tiếng ù có đi theo loa hay ở yên một kênh.
Quy trình khoanh vùng lỗi 4 bước
- Đổi hai loa cho nhau: nếu tiếng ù đi theo chiếc loa thì lỗi ở loa đó (củ loa, phân tần trong thùng). Nếu ù ở yên một kênh thì lỗi ở dây hoặc amply của kênh đó.
- Đổi dây loa: dùng dây của kênh tốt sang kênh ù. Hết ù thì dây cũ bị đứt ngầm, tiếp xúc kém hoặc đi dây quá gần nguồn điện gây nhiễu.
- Đổi kênh amply: cắm loa tốt vào kênh đang ù. Nếu loa tốt cũng ù thì kênh amply đó có vấn đề, thường là tụ lọc nguồn hoặc mass kênh đó kém.
- Ngắt từng nguồn phát: rút hết ngõ vào, chỉ để amply và loa. Còn ù thì lỗi ở amply hoặc loa; hết ù thì nguồn phát hoặc dây tín hiệu của nguồn đó gây nhiễu.
Bảng đối chiếu nguyên nhân theo vị trí lỗi
| Lỗi ở | Dấu hiệu | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Củ loa | Ù kèm rè khi có nhạc, màng loa lệch tâm | Thử củ loa khác, nhờ thợ kiểm tra cuộn dây |
| Phân tần | Ù ở dải trầm hoặc treble mất hẳn một bên | Kiểm tra mối hàn, tụ phân tần phồng hoặc khô |
| Dây loa | Ù thay đổi khi chạm hoặc di chuyển dây | Thay dây mới, tránh đi dây song song dây nguồn |
| Mạch khuếch đại | Ù cả khi rút nguồn phát, một kênh ù to hơn | Kiểm tra mass, tụ lọc nguồn; mang ra thợ nếu không có kinh nghiệm sửa mạch |
| Nhiễu từ bên ngoài | Ù xuất hiện khi bật thiết bị khác gần đó | Tách dây tín hiệu khỏi dây nguồn, đổi ổ cắm, nối mass đúng cách |
Những lỗi hay bị nhầm với ù một bên
Tiếng ù do mass kém thường ù đều cả hai kênh, không phải một bên. Tiếng rè do loa quá tải chỉ xuất hiện khi mở lớn và theo nhạc. Tiếng xì do gain micro quá cao chỉ xuất hiện khi mở micro. Xác định đúng loại tiếng trước khi sửa sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian, vì mỗi loại tiếng có nguyên nhân và cách xử lý khác nhau.
Hộp gợi ý sản phẩm
Khi nghi ngờ phân tần hoặc mạch khuếch đại gây ù một bên, bạn có thể tham khảo mạch phân tần 3 đường tiếng và mạch khuếch đại tích hợp DSP tại cimo.vn, và đọc thêm bài về dàn âm thanh bị ù, nhiễu nền tại blog cimo.vn.
Câu hỏi thường gặp
Loa bị ù một bên có phải do loa hỏng không?
Chưa chắc. Hãy đổi loa hai bên cho nhau trước: nếu ù đi theo loa thì loa lỗi, nếu ù ở yên một kênh thì lỗi ở dây hoặc amply.
Vì sao rút hết nguồn phát mà loa vẫn ù?
Vì lỗi nằm ở amply hoặc loa, thường là mass kém hoặc tụ lọc nguồn của một kênh đã xuống cấp, không liên quan đến nguồn phát.
Đi dây loa gần dây điện có gây ù một bên không?
Có, dây loa đi song song và sát dây nguồn dễ bắt nhiễu 50Hz, và chỉ kênh nào đi gần dây nguồn mới bị ù rõ.
