Chuẩn aptX bị lỗi? Nguyên nhân thường gặp và cách tự khắc phục

Tai nghe quảng cáo hỗ trợ aptX nhưng nghe vẫn rè, mất tiếng, hoặc tiếng đi sau hình? Rất có thể bạn đang cần sửa lỗi chuẩn aptX nhưng chưa chẩn đoán đúng chỗ: codec không kích hoạt, thiết bị tự rơi về SBC, hoặc lỗi tương thích giữa điện thoại và tai nghe. Bài viết này hướng dẫn bạn tìm đúng nguyên nhân và tự khắc phục.

aptX là gì và có những biến thể nào?

aptX là họ codec âm thanh Bluetooth do Qualcomm phát triển, dùng để nén nhạc từ thiết bị phát rồi giải nén ở tai nghe hoặc loa Bluetooth. Codec là thuật toán nén và giải nén âm thanh: vì Bluetooth có băng thông giới hạn nên nhạc gốc không thể truyền nguyên vẹn như qua dây cáp. Codec mặc định của Bluetooth là SBC, tương thích mọi thiết bị nhưng chất lượng chỉ ở mức cơ bản.

• aptX Classic: biến thể gốc, âm thanh chất lượng CD 16-bit/48kHz, tốc độ bit khoảng 352 kbps.
• aptX HD: âm thanh 24-bit/48kHz, tốc độ bit khoảng 576 kbps, hợp với nhạc lossless.
• aptX Adaptive: tự điều chỉnh tốc độ bit theo chất lượng sóng, cân bằng giữa chất lượng nhạc và độ trễ thấp.
• aptX Low Latency: tối ưu độ trễ, hợp xem phim và chơi game, nhưng ít thiết bị hỗ trợ.

Ngoài họ aptX còn có LDAC do Sony phát triển, tốc độ bit tối đa 990 kbps. Điểm mấu chốt: để dùng được một codec, cả thiết bị phát và thiết bị nhận đều phải hỗ trợ cùng codec đó, nếu không hai bên sẽ tự chuyển xuống codec chung thấp nhất, thường là SBC.

Dấu hiệu nhận biết chuẩn aptX bị lỗi

• aptX không kích hoạt: cả hai bên đều ghi hỗ trợ aptX nhưng codec thực tế chạy SBC.
• Chuẩn aptX bị rè: tiếng rè, xì, vỡ tiếng khi mở nhạc lớn hoặc có nhiều thiết bị Bluetooth gần đó.
• Chuẩn aptX mất tiếng: nhạc đang phát bỗng im bặt vài giây rồi có lại, hoặc mất hẳn một bên tai.
• Trễ tiếng: xem video thấy khẩu hình đi trước tiếng, chơi game nghe tiếng súng chậm hơn hình ảnh.
• Kết nối chập chờn: tai nghe tự ngắt rồi nối lại liên tục, nhất là khi điện thoại để trong túi.

Trước khi sửa, hãy xác định bạn đang gặp dấu hiệu nào, vì mỗi dấu hiệu trỏ tới một nhóm nguyên nhân khác nhau.

Vì sao aptX không kích hoạt và rơi về SBC?

Nguyên nhân đầu tiên là điện thoại không hỗ trợ biến thể aptX của tai nghe: điện thoại hỗ trợ aptX Classic nhưng tai nghe chỉ bật aptX Adaptive thì hai bên không gặp nhau ở biến thể nào ngoài SBC. iPhone là trường hợp đặc biệt, máy không hỗ trợ aptX, chỉ dùng AAC và SBC, nên tai nghe aptX cắm vào iPhone sẽ luôn chạy AAC hoặc SBC.

Nguyên nhân thứ hai là codec bị đặt cố định về SBC trong cài đặt nhà phát triển, thường sau một lần cập nhật phần mềm. Nguyên nhân thứ ba là nguồn nhạc chất lượng thấp: ứng dụng để chế độ tiết kiệm dữ liệu thì nhạc gốc đã bị nén mạnh. Cuối cùng, điện thoại nối đồng thời với đồng hồ, loa và tai nghe có thể tự hạ codec để giữ kết nối ổn định.

Cách kiểm tra codec đang chạy thực tế

Đừng tin hoàn toàn vào thông số quảng cáo. Trên điện thoại Android, hãy bật Tùy chọn nhà phát triển: vào Cài đặt, chọn Giới thiệu về điện thoại, chạm 7 lần vào Số bản dựng. Sau đó vào Cài đặt, Hệ thống, Tùy chọn nhà phát triển, tìm mục Codec âm thanh Bluetooth. Kết nối tai nghe, phát một bài nhạc, rồi xem mục này hiển thị codec nào. Nếu là SBC, chọn aptX rồi kết nối lại.

Một số máy Samsung và Sony hiển thị codec ngay trong phần cài đặt Bluetooth của tai nghe đã ghép nối, và nhiều hãng tai nghe có ứng dụng riêng hiển thị codec đang dùng. Nếu ứng dụng báo SBC trong khi cả hai bên đều hỗ trợ aptX, hãy quên thiết bị rồi ghép nối lại từ đầu.

Cách sửa lỗi chuẩn aptX bị rè

Tiếng rè khi dùng aptX thường do sóng Bluetooth bị nhiễu hoặc do nguồn nhạc, không phải do codec hỏng. Trước hết, để điện thoại cách tai nghe dưới 3 mét, không có tường chắn, và bỏ điện thoại ra khỏi túi quần khi kiểm tra, vì cơ thể người cũng cản sóng Bluetooth. Tắt Wi-Fi 2.4GHz khi nghe nhạc nếu có thể, hoặc chuyển Wi-Fi sang băng tần 5GHz.

Nếu đang dùng aptX HD hoặc LDAC ở tốc độ bit cao nhất mà tiếng vẫn rè, hãy chuyển xuống aptX Classic hoặc đặt LDAC ở chế độ ưu tiên kết nối, vì sóng yếu mà cố chạy tốc độ bit cao sẽ sinh rè và đứt quãng. Thử phát cùng một bài từ file lưu trong máy và từ ứng dụng trực tuyến để kiểm tra nguồn nhạc, và vệ sinh lưới loa tai nghe bằng bàn chải khô.

Nếu bạn muốn nâng cấp thiết bị nhận Bluetooth cho loa hoặc dàn âm thanh cũ, có thể tham khảo Bộ Thu Bluetooth 5.4 nghe đài FM, USB, thẻ nhớ, tích hợp cổng mic hát karaoke để biến loa thường thành loa Bluetooth.

Cách sửa lỗi chuẩn aptX mất tiếng

Mất tiếng đột ngột thường do kết nối bị gián đoạn hoặc xung đột phần mềm. Tắt rồi bật lại Bluetooth, đợi 10 giây rồi kết nối lại, cách đơn giản này xử lý được phần lớn lỗi mất tiếng tạm thời. Nếu vẫn mất tiếng, vào cài đặt Bluetooth, chọn Quên thiết bị rồi ghép nối lại từ đầu để xóa cấu hình codec cũ có thể đã bị lỗi.

Trên Android, tính năng âm lượng tuyệt đối đôi khi khiến tai nghe mất tiếng sau khi chỉnh âm lượng, hãy tắt tính năng này trong Tùy chọn nhà phát triển. Đồng thời, tắt chế độ tiết kiệm pin cho ứng dụng nghe nhạc, vì hệ thống có thể tự tắt ứng dụng chạy nền. Kiểm tra cả firmware tai nghe trong ứng dụng của hãng.

Cách xử lý trễ tiếng khi dùng aptX

Độ trễ là điểm yếu cố hữu của Bluetooth, nhưng mức chấp nhận được khi xem phim là dưới khoảng 200 mili giây. Nếu tiếng chậm hơn hình rõ rệt, hãy chuyển sang aptX Adaptive hoặc aptX Low Latency nếu cả hai bên đều hỗ trợ, vì hai biến thể này sinh ra để giảm trễ. Nên tắt LDAC khi xem phim, vì LDAC ưu tiên chất lượng nhạc nên độ trễ cao hơn. Nhiều tai nghe có chế độ game giảm trễ, thường bật bằng cách chạm 3 lần vào tai nghe.

Lỗi tương thích thiết bị phát và thiết bị nhận

Không phải cứ ghi hỗ trợ aptX là dùng được với nhau. Trước khi mua thiết bị mới, hãy đối chiếu ba điểm:

Nếu bạn đang phân vân giữa các biến thể aptX, bài Cách chọn chuẩn aptX phù hợp với nhu cầu và ngân sách so sánh từng biến thể theo nhu cầu nghe nhạc, xem phim và chơi game. Còn nếu bạn quan tâm tới codec LDAC của Sony, bài Giải đáp từ A-Z những thắc mắc thường gặp về chuẩn LDAC trả lời các câu hỏi phổ biến nhất.

Khi nào lỗi do tai nghe, khi nào do nguồn phát?

Cách phân biệt nhanh nhất là đổi một bên trong cặp thiết bị. Lỗi do nguồn phát khi tai nghe chạy tốt với điện thoại khác, hoặc khi mọi tai nghe đều lỗi giống nhau trên cùng một điện thoại: hãy cập nhật hệ điều hành và kiểm tra codec trong Tùy chọn nhà phát triển. Lỗi do tai nghe khi tai nghe lỗi giống nhau trên mọi điện thoại, hoặc chỉ một bên tai bị rè, mất tiếng: hãy vệ sinh lưới loa, cập nhật firmware, đặt lại tai nghe về mặc định.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tai nghe hỗ trợ aptX nhưng điện thoại vẫn chạy SBC?

Vì một trong hai bên không hỗ trợ cùng biến thể aptX, hoặc codec đang bị đặt cố định về SBC trong Tùy chọn nhà phát triển. Kiểm tra codec thực tế rồi chọn lại aptX. iPhone không hỗ trợ aptX nên luôn chạy AAC hoặc SBC.

aptX bị rè có phải do tai nghe hỏng không?

Chưa chắc. Rè thường do sóng Bluetooth bị nhiễu, khoảng cách xa, hoặc tốc độ bit quá cao so với chất lượng sóng. Hãy thử lại ở gần điện thoại và hạ codec xuống aptX Classic trước khi kết luận tai nghe hỏng.

Nghe nhạc bằng aptX HD có khác rõ so với aptX Classic không?

Có khác, nhưng mức độ còn tùy tai nghe và nguồn nhạc. aptX HD giữ lại nhiều chi tiết hơn nhờ tốc độ bit khoảng 576 kbps so với khoảng 352 kbps của aptX Classic, và cần nhạc lossless để nghe rõ khác biệt.

Có nên bật LDAC thay aptX khi nghe nhạc không?

Nếu cả hai bên đều hỗ trợ LDAC và bạn nghe nhạc lossless, LDAC cho chất lượng cao hơn nhờ tốc độ bit tối đa 990 kbps. Nhưng khi sóng yếu, LDAC dễ rè hơn aptX, và khi xem phim, aptX Adaptive đồng bộ hình tiếng tốt hơn.

Khôi phục cài đặt gốc của tai nghe có sửa được lỗi aptX không?

Có thể, nếu lỗi do cấu hình codec hoặc firmware bị lỗi sau cập nhật. Đặt lại tai nghe theo hướng dẫn của hãng, xóa ghép nối cũ rồi ghép nối lại từ đầu. Nếu lỗi vẫn còn trên nhiều điện thoại, khả năng cao là lỗi phần cứng.

Tóm lại, phần lớn lỗi chuẩn aptX nằm ở khâu tương thích và cài đặt: kiểm tra codec đang chạy thực tế, đối chiếu biến thể hai bên hỗ trợ, rồi mới xử lý tới sóng và nguồn nhạc. Nếu cần nâng cấp thiết bị nhận Bluetooth, hãy xem Bộ Thu Bluetooth 5.4 trên Cimo.vn.